Co roku w Polsce około 150 osób słyszy diagnozę raka nosowej części gardła. To rzadki nowotwór, którego leczenie w zaawansowanym stadium było dotąd ograniczone. Od 1 lipca w Polsce rozszerzyły się możliwości leczenia pacjentów z chorobą nawrotową lub przerzutową. Wprowadzenie nowych możliwości leczenia daje pacjentom z zaawansowaną postacią choroby dostęp do kolejnych opcji terapeutycznych.
Dr n. med. Bartosz Spławski
Specjalista onkologii klinicznej, Klinika Nowotworów Głowy i Szyi, Narodowy Instytut Onkologii w Warszawie
Co zmienia pojawienie się nowej opcji leczenia dla pacjentów nowotworem nosogardła?
Dotychczas u pacjentów z nawrotowym lub przerzutowym nowotworem nosowej części gardła stosowane były różne schematy leczenia systemowego, obejmujące wyłącznie chemioterapię. Od 1 lipca 2026 roku możliwości leczenia w tej grupie pacjentów zostały rozszerzone o dodatkową opcję terapeutyczną stosowaną w określonych wskazaniach. Nowa opcja terapeutyczna została oceniona w badaniach klinicznych pod kątem jej wpływu na przebieg choroby i wyniki leczenia.
Na tym etapie, czyli w przypadku choroby nawrotowej bądź dającej odległe przerzuty, jest to już niestety choroba niewyleczalna. Postęp w leczeniu nowotworów sprawia jednak, że u części pacjentów możliwe jest coraz dłuższe kontrolowanie choroby.
Jak wygląda skuteczność tej terapii w kontekście badań klinicznych?
Dodanie opcji terapeutycznej traktujemy jako szansę dla pacjentów, obserwując wydłużenie ich całkowitego przeżycia.
Również mediana czasu wolnego od progresji choroby (od rozpoczęcia leczenia do stwierdzenia progresji) była zdecydowanie dłuższa w grupie otrzymującej terapię skojarzoną i wyniosła około 13 miesięcy. W ramach obserwacji zwracamy również uwagę także na całkowitą lub częściową odpowiedź na leczenie.
Istotne jest również bezpieczeństwo. Podobnie jak inne metody leczenia onkologicznego, immunoterapia może wiązać się z występowaniem działań niepożądanych, dlatego pacjenci pozostają pod regularną kontrolą zespołu leczącego. Tylko niewielki odsetek pacjentów musiał z ich powodu zakończyć leczenie w związku z wystąpieniem immunozależnych skutków ubocznych.
Jakie znaczenie ma objęcie terapii programem lekowym?
Objęcie nowych opcji terapeutycznych finansowaniem publicznym może mieć istotne znaczenie dla pacjentów, którzy spełniają kryteria kwalifikacji do leczenia. Wprowadzenie nowych terapii do systemu publicznego wymaga przejścia procedur regulacyjnych oraz ustalenia zasad ich finansowania i stosowania. Objęcie terapii programem lekowym upraszcza ścieżkę leczenia. Pacjenci zakwalifikowani do leczenia w ramach programu lekowego są prowadzeni w ośrodkach realizujących ten program. W Polsce działa obecnie około 38 takich ośrodków.
Jakie są pierwsze doświadczenia kliniczne z zastosowaniem nowej terapii?
Na ocenę jest jeszcze za wcześnie, ponieważ terapia jest dostępna od niedawna. Rozmawiamy o chorobie rzadkiej – w Polsce notujemy 150–160 nowych przypadków raka nosowej części gardła rocznie.
W Klinice Nowotworów Głowy i Szyi Narodowego Instytutu Onkologii terapię otrzymało dotychczas dwóch pacjentów. Są oni po dwóch kursach leczenia, a ocena skuteczności nastąpi po wykonaniu badań kontrolnych, przeprowadzanych mniej więcej co 10–12 tygodni. Mam nadzieję, że wyniki obserwowane w badaniach klinicznych będą się przekładać również na naszą codzienną praktykę.
